Арқандарды есептеу және таңдау

Көтерім ыдысын дәйектеу және таңдау

Көтерімнің жұмыс кестесі және көтерім ыдысының түріне байланысты жылдық өнімділік бойынша (Аж) көтерім қондырғысының сағаттық өнімділігі (Qсағ) анықталады.

Екі скипті көтерім үшін сағаттық өнімділік

Арқандарды есептеу және таңдау - №1 - открытая онлайн библиотека (1)

мұндағы С – қор коэффициенті, ауысым бойынша жүктің біркелкі келмеуін, дайындық - қорытынды әрекеттерге кеткен уақытты және жоспардан тыс ауысым ішіндегі тоқтауларды ескереді. С=1,25÷1,4; В-жылдағы жұмыстық күндер саны, бескүндік жұмыс аптасында В=250, алты күндікте – В=300; t – тәуліктегі көтерімнің жұмыс уақыты, сағ.

Технологиялық жобалау нормаларында сәйкес жұмыс сағаттарының саны, екі ауысымды жұмыста 14 сағат, үш ауысымда – 18 сағат деп қабылданады.Бір скиптің жүккөтергіштігі екіскипті көтерімде тік шахталар үшін келесі формулалармен анықталады:

- көпарқанды көтерімде

Арқандарды есептеу және таңдау - №2 - открытая онлайн библиотека (3)

мұндағы Нк – көтерім биіктігі,м.

Арқандарды есептеу және таңдау - №3 - открытая онлайн библиотека (4)

мұндағы Нш - өндірілетін жазықтыққа дейінгі шахта тереңдігі,м;

Арқандарды есептеу және таңдау - №4 - открытая онлайн библиотека - қабылдау бункерінің биіктігі (20-30) м; Арқандарды есептеу және таңдау - №5 - открытая онлайн библиотека - скипті тиеу үшін жазықтықтан төмен түсіру тереңдігі (15-20) м. Көпарқанды көтерім үшін үлкен мәндері қабылданады.

Көтерім түріне және пайдалы қазынды қасиеттеріне байланысты көтерім ыдысының сәйкес келетін түрін қабылдайды.

Көп арқанды көтерім үшін, сондай-ақ ұсақталғанда құндылығын жоғалтатын пайдалы қазындыларды тасымалдағанда, аударылмайтын СН және СНМ тектес скиптер қабылданады.

Жоғары ылғалдылықты және құрамында сазы көп пайдалы қазындыларды бірарқанды көтеріммен көтерген кезде СО тектес аударылатын скиптерді қолданған ұтымды, олардың жүккөтергіштігі 15 т-ға дейін.

Кеніштер үшін кен мен жыныс тығыздықтарының әртүрлі болуына байланысты скип маркасын таңдау келесі ретте жүргізіледі:

- Скипке қажет көлем анықталады:

Арқандарды есептеу және таңдау - №6 - открытая онлайн библиотека (5)

мұндағы Арқандарды есептеу және таңдау - №7 - открытая онлайн библиотека = Арқандарды есептеу және таңдау - №8 - открытая онлайн библиотека / Арқандарды есептеу және таңдау - №9 - открытая онлайн библиотека =2000/1400=1428кг/м3 - қопсытылған кен (жыныс) тығыздығы, кг/м3; Арқандарды есептеу және таңдау - №8 - открытая онлайн библиотека - кеннің (жыныстың) массивтегі тығыздығы, кг/м3; Арқандарды есептеу және таңдау - №9 - открытая онлайн библиотека -кеннің (жыныстың) қопсу коэффициенті 1,4-1,6 аралығында қабылданады.

- Есептік Арқандарды есептеу және таңдау - №12 - открытая онлайн библиотека бойынша кестеден жуық көлемді скип таңдалады.

Таңдалған скип СНМ17-188-1,8

- Скиптің нақтылы жүккөтергіштігі анықталады, ол бұдан арғы есептеулерге қатысады.

Арқандарды есептеу және таңдау - №13 - открытая онлайн библиотека (6)

мұндағы Арқандарды есептеу және таңдау - №14 - открытая онлайн библиотека - скипті толтыру коэффициенті – 0,9-0,95; Арқандарды есептеу және таңдау - №15 - открытая онлайн библиотека - қабылданған стандартты скиптің геометриялық көлемі, м3; Арқандарды есептеу және таңдау - №16 - открытая онлайн библиотека - қабылданған стандартты скиптің пайдалы көлемі, м3.

Арқандарды есептеу және таңдау

Көтерім қондырғысының бас арқанын есептеу арқанның өз салмағын ескере статикалық салмақ бойынша атқарылады.

Арқанға түсетін ақырғы салмақ

Арқандарды есептеу және таңдау - №17 - открытая онлайн библиотека , (7)

мұндағы Арқандарды есептеу және таңдау - №18 - открытая онлайн библиотека - ақырғы салмақ массасы, кг; Арқандарды есептеу және таңдау - №19 - открытая онлайн библиотека - скиптегі пайдалы қазындының не жыныстың массасы, немесе вагонетканың жүкпен бірге салмағы, немесе клеттегі адамдар салмағы, кг; Арқандарды есептеу және таңдау - №20 - открытая онлайн библиотека - көтерім ыдысының салмағы, кг.

Арқанның салбырау ұзындығы

Арқандарды есептеу және таңдау - №21 - открытая онлайн библиотека , (8)

мұндағы Арқандарды есептеу және таңдау - №22 - открытая онлайн библиотека - діңнің ұзындығы, бірарқанды көтерімде 30-40м – деп, және қөпарқанды көтерімде 80-100 м деп қабылданады; Арқандарды есептеу және таңдау - №23 - открытая онлайн библиотека және Арқандарды есептеу және таңдау - №24 - открытая онлайн библиотека - (4) формулаға қара.

Бір метр бас арқанның есептік массасы келесідей анықталады;

Арқандарды есептеу және таңдау - №25 - открытая онлайн библиотека (9)

мұндағы Арқандарды есептеу және таңдау - №26 - открытая онлайн библиотека =(1600-2000)·106, Па – арқан сымы материалының үзілуге уақытша қарсылығы; n – бас арқандар саны; Арқандарды есептеу және таңдау - №27 - открытая онлайн библиотека - арқанның шартты тығыздығы, кг/м3; Арқандарды есептеу және таңдау - №27 - открытая онлайн библиотека =9400 – дөңгелек өрімді арқандар үшін; Арқандарды есептеу және таңдау - №27 - открытая онлайн библиотека =9200 – үшқырлы өрімді және сопақша өрімді арқандар үшін; Арқандарды есептеу және таңдау - №27 - открытая онлайн библиотека =8700 – жабық конструкциялы арқандар үшін; Арқандарды есептеу және таңдау - №31 - открытая онлайн библиотека - арқандардың статикалық қор коэффициенті /4/.

ҚЕ – сәйкес бұл коэффициент келесілерден кем болмауға тиісті: - 9 еседен – адамдық бірарқанды көтерім үшін; 7,5 еседен – жүк адамдық бір арқанды көтерім үшін; 6,5 еседен – жүктік бірарқанды көтерім үшін; 8 – еседен – жүктік адамдық көпарқанды көтерім үшін; 7 еседен – жүктік көпарқанды көтерім үшін.

2,14-кесте бойынша есептік массадан үлкен, дөңгелек конструкциялы арқан таңдаймыз, көрсеткіштері төмендегідей:

- 1м арқан массасы – 7,4 кг;

- диаметрі – 45мм;

- барлық сымдардың үзілу тегеуріні, Арқандарды есептеу және таңдау - №32 - открытая онлайн библиотека

Шахты тереңдігі 600 м-ден асқанда ҚЕ айнымалы беріктік қорын қолдануды ұсынады. Бұл ретте беріктік қоры арқанның өз салмағын ескергенде жүктік көтерімде 4,5 еседен және адамдық пен жүк адамдық көтерімде 5 еседен кем болмауға тиісті. Жәнеде арқанның барлық сымдарының қосынды үзілутегеуріннің арқан салмағын ескермегендегі ақырғы салмаққа қатынасы келесілерден кем болмауы керек: 13 еседен – адамдық бірарқанды көтерім үшін; 10 еседен жүк адамдық бірарқанды көтерім үшін; 8,6 еседен – жүктік бірарқанды көтерім үшін; 11,5 – еседен – адамдық және жүкадамдық көпарқанды көтерім үшін; 9,5 еседен – жүктік көпарқанды көтерім үшін.

Бас арқанның 1м-ің есептік массасы бойынша кестелерінен жуық үлкен массалы арқан таңдалады және сол үшін диаметр, 1м арқанның нақтылы массасы (m.г.к.ф) және арқанның барлық сымдарының Арқандарды есептеу және таңдау - №26 - открытая онлайн библиотека сәйкес келетін қосынды үзілу тегеуріні (Qz) анықталады.

Таңдалған арқан нақтылы беріктік қорына тексерілуге тиісті

Арқандарды есептеу және таңдау - №34 - открытая онлайн библиотека (10)

Арқандарды есептеу және таңдау - №35 - открытая онлайн библиотека

мұндағы Арқандарды есептеу және таңдау - №36 - открытая онлайн библиотека - таңдалған арқанның Арқандарды есептеу және таңдау - №26 - открытая онлайн библиотека , сәйкес мәніндегі барлық сымдарының қосынды үзілу тегеуріні, Н.

Егер Арқандарды есептеу және таңдау - №38 - открытая онлайн библиотека < Арқандарды есептеу және таңдау - №39 - открытая онлайн библиотека , болса, онда сол диаметрдегі, бірақ Арқандарды есептеу және таңдау - №26 - открытая онлайн библиотека мәні жоғары арқан таңдалады.

Тереңдігі 800 м-ге дейінгі шахтылар үшін бірарқанды көтерім қондырғылары статикалық теңестірілмейді.

Көтерім биіктігі 600 м-ден асқанда бас арқанның ауырлық күші артады және көтерім жүйесінің айнымалы статикалық моменті өседі. Бұл қосқанда және тежегенде энергия шығынының өсуіне және көтерім қондырғысы ПӘК төмендеуіне соқтырады. Көтерім қондырғысының статикалық тепе-теңсіздігін жою үшін ақырғы теңестіруші арқан қыстырады. Теңестіргіш арқанды көтерімнің пайдалану сипатты бірқатар кемшіліктеріне байланысты, ақырғы арқанды қыстыруды, көтерім машинасының қозғалтқышының қуаты теңестірілген мен салыстырғанда 15% - ға өскенде, ал машина ПӘК-і 10% - дан аса төмендегенде, атқарған ұтымды. Ол қатынас болжарлы статикалық теңсіздік коэффициентінің мәнімен анықталады.

Арқандарды есептеу және таңдау - №41 - открытая онлайн библиотека (11)

Арқандарды есептеу және таңдау - №42 - открытая онлайн библиотека (13)

мұндағы К- шахталық кедергілер коэффициенті, шамамен скиптер үшін 1,15- ке тең деп, ал клеттер үшін 1- ге тең деп қабылданады.

Арқандарды есептеу және таңдау - №43 - открытая онлайн библиотека болғанда статикалық теңестірілген жүйеге көшу керек.