Тақырыбы: Үш фазалы трансформаторлар

Жоспар: 1.Үш фазалы трансформаторлардыц магнит өткізгіштігішінің

күрылыс ерекшеліктері.

2. Үшфазалы трансформаторлар орамдарынын белгіленуі және

жалғану топтары.

Үш фазалы трансформаторлар. Үш фазалы трансформа-торлар фазалық күрлымы жағынан екі немесе үш орамалы болады да, оларға екі немесе үш орамалы дейді.

Үш фазалы трансформаторлардың магнит өткізгіштігішінің күрылыс ерекшеліктері. Үш фазалы кернеуді (ЭҚК)транс-
формациялау үшін үшфазалы трансформатор қолданылады. Ең көп
тарағандары өзекшелері бір жазықтықта орналаскан үш
фазалы үш өзекшелі трансформаторлар.

Тақырыбы: Үш фазалы трансформаторлар - №1 - открытая онлайн библиотека

6.1.-сурет. Өзекшелері бір жазықтыцта орналасқан үшфазалы үшөзекшелі

кернеу трансформаторы: 1 - магиитөткізгіш; 2 - төменгі кернеу орамасы;

3- жоғарғы кернеу орамасы.

Тақырыбы: Үш фазалы трансформаторлар - №2 - открытая онлайн библиотека Тақырыбы: Үш фазалы трансформаторлар - №3 - открытая онлайн библиотека Мүндай трансформаторлардың сипаттамалық ерекшелігі онын магнит жүйесінің симметриялы болмауы, ортадағы магнит өткіз-гіштің өзекшесі шеткілерінікінен қыска. Бүл ең бастысы бос жүріс кезінде білінеді.

Кіші қуатты трансформаторлар үшін симметриясыздык 50% жетуі мүмкін ІАххСхх=(1,2... 1,5) . Мүндай жағдайда бос жүріс тоғы үш фазаның тоқтарының орташа арифметикалық мәніне теңеп алынады. Аталып өткендегідей бос жүріс тоғы (0,02...0,1)Ін болғандықтан қуаттылыгы шағынтрансформаторлар үшінтоқтардың симметриясыздығы екінші ораманың магнит ағынының магнитсіздену факторлары есебінен аз жүктеме кезінде де әсер етпейді. Фаза тоқтарының жүктелудегі симметриясыздығынан туған табиғи немесе жасанды симметриясыздық, ЭТН курсынан белгілі болғандай, трансформатордың құрлыс бөлігінде, бактың қабырғасына және тартпа болттар арқылы еріксіз тұйыкталуынан магнит ағыньшың үшінші гармоникалық қүраушысы пайда болады.

Тақырыбы: Үш фазалы трансформаторлар - №4 - открытая онлайн библиотека 6.2.-сурет. Тәуелсіз магнит жуйелі топтың үшфазалы кернеу трансформаторы

Тэуелсіз магнитті жүйелі транс форматорлар- топтамалы үшфазалы трансформатор, ол үш бір фазадан тұрады. Мүндай трансформаторлар, әсіресе брон типтері АҚШ-та, сондай-ақ тоқ беретін үшфазалы желшерде, тарату жүйелерінде кеңінен қолданылады.

Үшфазалы трансформаторлар орамдарынын белгіленуі және жалғану топтары. Жоғары кернеудің фазалық орамаларының басы латынша басәріппен А,В,С, алаяғы жағынан,Х,У,Z пен белгілейді. Төменгі кернеулі орамның қысқыштарын латын алфавитінің кіші әріптерімен белгілейді; а,в,с-ораманың басы және х,у,г-ораманың аяғы.Қысқа болу үшін, фазалық орамаларды бастапқы әріптерімен белгілейді Фаза А(а), фаза В(в), фаза С(с), бір фазалық ораманың басы мен аяғы еркін етіп тандайды. Онда ораманың қалған екі ораманың басы етіп қысқыштарды алады, содан шығып орамаға орау бірінші ораманың бағытымен жүргізіледі.

Тақырыбы: Үш фазалы трансформаторлар - №5 - открытая онлайн библиотека

6.3.-сурет. Үшфазалы кернеу трансформаторы орамасының ұштарын белгілеу.

Үш фазалы трансформаторлардың ортаңғы өзекшесіндегі ораманы табу үшін орамалардың бірін кезекпен желіге қосып, калган екеуінің қысқышындағы кернеуді өлшейді.

Егер ол кернеу бірдей болса,онда желіге қосылған орама ортаңғы өзекшеде болғаны. Үшфазалы трансформатордың фазалық орамалары «жұлдыз» немесе «ұшбұрыш» сұлбасы бойынша жалғанады.

Үшфазалы ораманы « жұлдызша» сүлбасы арқылы қосу оның барлық үш ұшын ортақ түйіншекке жалғап,бас жағын тоқ көзіне не­месе жүктемеге жалғау үшін бос қалдырады Ораманы Тақырыбы: Үш фазалы трансформаторлар - №6 - открытая онлайн библиотека Тақырыбы: Үш фазалы трансформаторлар - №7 - открытая онлайн библиотека ұшбүрыштан қосқанда, бірінші ораманын басы, келесі ораманың аяғымен косып барлық орама түйыкталғанша жалғайды. Трансформатордың орамаларын «жұлдыз» немесе «үшбүрыш» етіп қосу Ү немесе Δ деп таңбалайды. Егер жүлдызша косуда шығарылған бейтарап нүктесі болса, онда сәйкес белгінің қасына нөлді жазады. Мысалы; Үо/Δ десе онда жоғары кернеулі орама жұлдызша қосылған, сыртқа шыгарылған бейтарал нүктесі болғаны, ал төмен кернеулі орама ұшбұрыштап қосылған.

Үшфазалы трансформатордың орамалары «жүлдызша косылған болса, бір мезгілде шама жағынан әртүрлі екі:

UYф =Ö3UYф

етіп жалғанған фазалық жэне сызыктық катынастағы екі кернеу бо-лады. Бұл жүктеме жарықтандыру-күштік түрінде аралас келгенде ыңгайлы. Күштік жүктемесі, мысалы, электр моторлар, әдетте, желі-дегі сызықтық кернеу 380 Вольт, ал нөлдік өткізгіштерді пайдаланып қосылатын тұрмыстық жэне жарыктандыратын 220 Вольттық фазалық кернеуге қосылған кездерде

(U ф=UдÖ3=380Ö3=220) бо-лады. «Үшбұрыштап» қосқанда фазалық жэне сызықтык кернеулер өзара тең:

UVn = UVф

 

мұнда жалғауды симметриясыз жүктеме кезінде тұтынушыларға ыңғайлы жағдай жасау үшін қолданылады. Бұл жағдайда транс­форматор магнит ағындары мен ЭҚК-тердің гармониялық үшінші құраушынын әртүрлі зиянды әсерлерінен қорғалады.

6.5-сурет. Кернеу трансфор­маторы орамасын «ұшбұрыш» сулбасымен жалгау

Тақырыбы: Үш фазалы трансформаторлар - №8 - открытая онлайн библиотека 6.4-сурет.Кернеу трансфор­маторы орамасын «жұлдыз» сулбасымен жалгау.


Лекция